Pomnik Przyrody Wywierzyska

Strzemieszyce Wielkie to dzielnica Dąbrowy Górniczej, w której znajdują się interesujące obiekty przyrodnicze. Jednym z najważniejszych i godnych zobaczenia w naszym regionie, a nawet w całym województwie Śląskim, jest Pomnik Przyrody Wywierzyska. Został on ustanowiony w 1996 roku, w celu ochrony wydajnych źródeł z czystą wodą. Historia strzemieszyckiego Wywierzyska związana jest jeszcze z okresem, kiedy rozwijało się tu górnictwo. Występujące tu źródła wykorzystywane były do płukania rud ołowiu oraz żelaza, podczas dokonywanej obróbki i ich przeróbki. Miało to miejsce jeszcze w XIX wieku, ale dzisiaj, Wywierzyska są obiektem przyrodniczym, który może stanowić rezerwę wody pitnej w mieście.

Wywierzyska znajdują się przy ul. Strzemieszyckiej, gdzie wybijają źródła z krystalicznie czystą wodą wapienno-magnezową. W ciągu sekundy z tych źródeł wypływa aż 50 litrów wody. Jest to ogromna ilość, która wpływa do dwóch stawów, z których nadmiar wody odprowadza potok, płynący wzdłuż zabudowań. Stawy – dolny i górny, znajdują się na wysokości 290 m n.p.m., a pod względem geologicznym umieszczone są w bloku triasowych wapieni i dolomitów. Wywierzyska są pomnikiem unikatowym, ponieważ jest to jedno z nielicznych miejsc, gdzie tak dobrze zachowały się rośliny i zwierzęta, żyjące w warunkach źródliskowych. Właśnie tutaj można spotkać faunę źródliskową, wśród której najważniejszymi okazami będą: wypławek kątogłowy, źródlarka karpacka, kielż zdrojowy, a nawet pstrąg potokowy. Jest to wyjątkowe miejsce skoro spotkać można tu pstrągi, ponieważ wymagają one wyjątkowo czystych wód, a oprócz tego wód, mających silny nurt. Oprócz tego Wywierzyska są miejscem, gdzie odbywa się tarło, co należy do zjawisk zupełnie wyjątkowych, biorąc pod uwagę warunki, jakie panują na całej Wyżynie Śląskiej. Dodatkowo wymienione okazy fauny to gatunki, które występują tylko tam, gdzie znajduje się odpowiedni prąd wody i kamieniste dno. Także musi tam być dobrze natleniona woda – stale zimna. Wskazane jest także, aby w tych wodach zawarta była spora ilość węglanu wapnia. Na strzemieszyckich Wywierzyskach nie występują tylko rzadkie gatunki fauny, jest tutaj też sporo okazów flory.

Do tych zupełnie wyjątkowych zaliczyć tu można: wywłócznik kłosowy, mech Cratoeuron commutatum oraz sporo innych. Wywierzyska są obiektem, które doceniają mieszkańcy. Jest to też miejsce, które chętnie odwiedzają wycieczki szkolne w celu poznania swojego najbliższego otoczenia. Wzbudza ono zainteresowanie przyrodników, którzy czuwają nad tym, aby występujące tu gatunki roślin i zwierząt miały nadal tak dogodne warunki do bytowania.