Herb Strzemieszyc i pochodzenie nazwy | Strzemieszyce
Herb Strzemieszyc i pochodzenie nazwy

Nie zawsze łatwo jest ocenić skąd pochodzi dana nazwa miejscowości, co również dotyczy Strzemieszyc. Zgodnie z tym, co mówią opowieści ludowe, nazwa Strzemieszyce związana jest z pewną legendą.

Otóż według podań ludowych przez wieś przejeżdżał król Jan III Sobieski. Zmierzał on na słynną odsiecz wiedeńską, a jego trasa przejazdu wypadła właśnie przez ówczesną wioskę. Podczas jazdy konnej niespodziewanie zerwać się miało królowi złote strzemię. Aby nie opóźniać przejazdu konieczna była szybka naprawa, którą wykonał tutejszy rzemieślnik. Zajął się on jego zszyciem, umożliwiając tym samym królowi dalszą drogę. Istnieje także druga wersja legendy, która mówi o tym, że to mieszkańcy ówczesnej wsi podarowali królowi złote strzemię wykonane własnoręcznie. Z tych też legend miała się wziąć nazwa Strzemieszyce, właśnie od tego złotego strzemienia. Legenda ta, choć bardzo piękna, niestety nie tłumaczy prawdziwego pochodzenia tej nazwy. Podważa ją chociażby fakt, że nazwa Strzemieszyce Wielkie została o wiele wcześniej poświadczona pisemnym dokumentem, niż miałby mieć miejsce przejazd króla Sobieskiego. Pierwsze wzmianki o Strzemieszycach pochodzą z XV wieku, a więc przynajmniej o dwa wieki wcześniej, niż wskazywałby to czas wydarzeń z przywołanej legendy. Znawcy języka upatrują w tej nazwie średniowiecznego rodowodu, a w związku z tym, nazwa ta zaliczana jest do nazw patronimicznych. Oznacza to tyle, że tego typu nazewnictwo wskazuje na potomka lub poddanych właściciela wsi lub osady, stanowiąc początek czy też źródłosłów dla danej nazwy. Stosując tą regułę w przypadku Strzemieszyc Wielkich, należałoby ją wyprowadzić od nazwy osobowej, jaką jest forma imienna: Strzemiesz lub Strzemiech. Tak więc Strzmieszyce oznaczałyby potomków Strzemiesza lub Strzemiecha, którzy zamieszkiwali ówczesny obszar wsi. Tak też trzeba tłumaczyć pochodzenie nazwy Strzmieszyc, choć wielokrotnie próbowano ją utożsamiać z legendarnym strzemieniem. To błędne wyjaśnienie (związane ze strzemieniem) bardzo długo funkcjonowało w różnego typu opracowaniach dotyczących regionu Zagłębia, a jego autorem był Józef Ścisło. Zgodnie z tym przekonaniem strzemię trafiło nawet na herb dzielnicy. Po części można uzasadnić to wytłumaczenie, ponieważ w bardzo dawnych dziejach Strzemieszyc, tutejsza ludność zajmowała się produkcją strzemion.

Zgodnie z tym powstał herb, na którym znajduje się złote strzemię oraz połówka koła, będącego symbolem kolejnictwa i nowoczesnej techniki. Autorami herbu byli bracia Józef i Eugeniusz Ścisłowei, którzy zaprojektowali go w 1967 roku. Tak też pozostało do dzisiaj i taki też herb jest obecnie aktualny.