Badania archeologiczne przed II wojną światową

Historia Strzemieszyc wykazuje, że początki dawnej osady na tym terenie można datować na wiek XI, ale także zostały tu odkryte ślady osadnictwa, aż z okresu kultury łużyckiej. Był to efekt prac archeologicznych prowadzonych jeszcze przed II wojną światową. Właśnie wtedy odkryto średniowieczne cmentarzysko szkieletowe, które było poważnym odkryciem badawczym, ponieważ archeolodzy ocenili, że znalezione eksponaty można datować na okres od XI do II poł. XII wieku. Na uwagę zasługuje ono również ze względu na to, że jest to jedno z najbardziej bogatych średniowiecznych cmentarzysk, które związane jest z początkiem państwa polskiego. Zasłużyło ono na to miano ze względu na to, że odkryto tutaj aż 103 groby, w których znajdowały się dobrze zachowane różne wyroby ze srebra i ołowiu. Wśród nich można wyróżnić: kabłączki skroniowe, zausznice, paciorki z karneolu i bursztynu. Oprócz tego archeolodzy znaleźli naczynia szkliwione, które wykonywano na miejscu). Badania zostały prowadzone na terenie tzw. Czerpaka, czyli miejsca skąd brano piasek na potrzeby kopalni „Reden”. Miejsce to znajduje się w linii prostej od Łośnia w odległości wynoszącej od 3 do 4 km. Prowadząc tam wydobycie piasku, natrafiono na ślady średniowiecznego cmentarzyska. Prowadzeniem badań zajął się Adam Piwowar, geolog piastujący wówczas stanowisko prezydenta miasta Dąbrowa Górnicza. To właśnie on zainicjował prowadzenie prac archeologicznych na szerszą skalę i z jego inicjatywy w Strzemieszycach pojawili się profesjonalni archeolodzy. Badania rozpoczęły się w 1932 roku i prowadzone były przez Rudolfa Jamkę. Dalsze prace przejęli J. Marciniak i M. Banaszewicz. Podczas prac założenie było takie, że to co zostanie odkryte i wydobyte ma trafić, do tworzonego w tym czasie Muzeum w Będzinie. Niestety z inicjatywy niemieckich badaczy, to co wykopano trafiło do Działu Archeologicznego Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Do dnia dzisiejszego się tam znajdują i można je oglądać na wystawie stałej.